บริษัท อินเทอเวลธ์ เฮลธ์แคร์ จำกัด

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคหัวใจ ทั้งที่ควบคุมได้และควบคุมไม่ได้

โรคหัวใจเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ ของคนไทยและทั่วโลก โดยมีปัจจัยเสี่ยงหลายประการที่ส่งผลต่อการเกิดโรคหัวใจ ทั้งแบบที่สามารถควบคุมได้ด้วยการปรับพฤติกรรม และปัจจัยเสี่ยงที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ เช่น อายุหรือพันธุกรรม การรู้จักปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้จะช่วยให้สามารถป้องกัน ดูแล และลดโอกาสเกิดโรคหัวใจได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ปัจจัยเสี่ยงที่ควบคุมไม่ได้ (Uncontrollable Risk Factors)

แม้จะไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ แต่ควรรู้ไว้เพื่อตรวจสุขภาพหัวใจสม่ำเสมอ

1) อายุ (Age)

เมื่ออายุมากขึ้น หลอดเลือดและกล้ามเนื้อหัวใจจะเสื่อมตามธรรมชาติ

ผู้ชายอายุ 45 ปีขึ้นไป
ผู้หญิงอายุ 55 ปีขึ้นไป

มักมีความเสี่ยงต่อโรคหัวใจสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

2) พันธุกรรมและประวัติครอบครัว (Family History / Genetics)

หากมีสมาชิกในครอบครัว เช่น พ่อ แม่ หรือพี่น้องสายตรง เป็นโรคหัวใจ โดยเฉพาะในอายุน้อย ความเสี่ยงของบุคคลในครอบครัวจะสูงขึ้นตาม

พันธุกรรมบางอย่างส่งผลต่อ

การทำงานของหลอดเลือด
การเผาผลาญไขมัน
ความไวต่อภาวะความดันสูง

3) เพศ (Gender)

ผู้ชาย → มีความเสี่ยงสูงกว่าในช่วงวัยทำงาน
ผู้หญิง → ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นมากหลังหมดประจำเดือน เนื่องจากระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนลดลง ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ช่วยปกป้องหัวใจ

4) เชื้อชาติและโครงสร้างร่างกายบางประเภท

บางกลุ่มเชื้อชาติมีความเสี่ยงโรคหัวใจสูงเป็นพิเศษ เช่น คนเอเชียใต้ รวมถึงผู้ที่มีรูปร่างอ้วนลงพุงจากกรรมพันธุ์

ปัจจัยเสี่ยงที่ควบคุมได้ (Controllable Risk Factors)

สามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยการปรับพฤติกรรม การรับประทานอาหาร และการออกกำลังกาย รวมถึงการพบแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพอย่างสม่ำเสมอ

1) การสูบบุหรี่ (Smoking)

เป็นปัจจัยเสี่ยงอันดับหนึ่งที่ทำให้หัวใจทำงานหนักและหลอดเลือดเสื่อมเร็ว
ผลเสียต่อหัวใจโดยตรง:

ทำให้หลอดเลือดตีบ
เพิ่มโอกาสเกิดลิ่มเลือด
เพิ่มความดันโลหิต

แม้การสูบบุหรี่ไฟฟ้าก็เพิ่มความเสี่ยงเช่นเดียวกัน

2) ความดันโลหิตสูง (Hypertension)

เป็น “โรคเงียบ” ที่สร้างความเสียหายต่อหัวใจโดยไม่รู้ตัว
ความดันสูงทำให้หัวใจต้องสูบฉีดเลือดหนักขึ้น → ส่งผลให้กล้ามเนื้อหัวใจหนา หลอดเลือดแข็ง และเสี่ยงหัวใจวาย

3) ไขมันในเลือดสูง (High Cholesterol)

LDL สูงและ HDL ต่ำ ทำให้เกิดคราบไขมันสะสมในหลอดเลือด
ผลลัพธ์คือ

หลอดเลือดตีบ
การไหลเวียนเลือดลดลง
เพิ่มความเสี่ยงหัวใจขาดเลือดและหัวใจวายเฉียบพลัน

4) โรคเบาหวาน (Diabetes)

น้ำตาลในเลือดสูงเรื้อรังทำลายผนังหลอดเลือดโดยตรง
ผู้ป่วยเบาหวานมีโอกาสเป็นโรคหัวใจสูงกว่าคนทั่วไปหลายเท่า

5) น้ำหนักเกินและโรคอ้วน (Obesity)

โดยเฉพาะ อ้วนลงพุง ซึ่งสัมพันธ์กับไขมันสะสมในช่องท้อง
เพิ่มความเสี่ยงของ

ความดันสูง
ไขมันสูง
เบาหวาน
หลอดเลือดอุดตัน

6) การไม่ออกกำลังกาย (Physical Inactivity)

ทำให้ระบบไหลเวียนเลือดทำงานไม่ดี ไขมันสะสมง่าย และปรับสมดุลหัวใจได้ช้า
การเดินเร็ว 30 นาทีต่อวันช่วยลดความเสี่ยงได้มาก

7) อาหารไม่ดีต่อสุขภาพ (Unhealthy Diet)

เช่น

อาหารมันจัด
ของทอด
ฟาสต์ฟู้ด
น้ำตาลสูง
โซเดียมสูง

ทำให้ระดับไขมันและความดันสูง ส่งผลต่อโรคหัวใจโดยตรง

8) ความเครียดเรื้อรัง (Chronic Stress)

ความเครียดทำให้หัวใจเต้นเร็ว ความดันสูง และร่างกายหลั่งฮอร์โมนที่เพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจ
หากเครียดเรื้อรัง → หัวใจทำงานหนักเกินจำเป็น

9) การดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป

ทำให้

ความดันโลหิตสูง
หัวใจเต้นผิดจังหวะ
ไขมันสูง
กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง

สรุปบทความ

โรคหัวใจเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน โดยแบ่งเป็นปัจจัยที่ควบคุมไม่ได้ เช่น อายุ เพศ พันธุกรรม และปัจจัยที่ควบคุมได้ เช่น การสูบบุหรี่ อาหารไม่ดี ความดันสูง เบาหวาน และความเครียด การรู้จักปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้ช่วยให้สามารถวางแผนดูแลสุขภาพได้อย่างถูกต้อง

สิ่งที่ทำได้ทันทีเพื่อป้องกันโรคหัวใจ ได้แก่

เลือกอาหารที่ดีต่อหัวใจ
ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
งดสูบบุหรี่
ควบคุมน้ำหนัก
ตรวจสุขภาพประจำปี

การดูแลหัวใจไม่ใช่เรื่องยุ่งยาก หากเริ่มจากการปรับพฤติกรรมเล็ก ๆ น้อย ๆ ในทุกวัน ก็ช่วยลดความเสี่ยงโรคหัวใจได้อย่างมีนัยสำคัญและทำให้สุขภาพโดยรวมแข็งแรงขึ้นในระยะยาว